Op houten palen zagen wij, breken doen wij niet

Dit is het punt waarop sloopwerk in Zuid-Holland afwijkt van hetzelfde werk op zandgrond. Vrijwel de hele provincie ligt op veen en klei. Wat hier voor de oorlog is gebouwd staat op houten palen die tot in een draagkrachtige zandlaag zijn geheid: de Dordtse Binnenstad, de Leidse grachtengordel, de oude kernen van Delft en Gouda en de arbeiderswijken van Schiedam en Vlaardingen. Die palen doen hun werk al meer dan een eeuw, maar ze verdragen geen trilling en geen verandering in de grondwaterstand. Wat er misgaat, gaat blijvend mis. Daarom kiezen wij op deze grond vrijwel altijd voor zagen in plaats van breken.

5 minuten lezen

Waarom er hout in de grond zit

Veen draagt niet. Wie hier iets zwaarders dan een schuur wilde bouwen, moest door de slappe lagen heen tot op het zand, en tot ver in de twintigste eeuw gebeurde dat met grenen of vuren palen. Onder water blijven die palen eeuwenlang goed, want zonder zuurstof gebeurt er weinig.

Zakt de grondwaterstand, dan komt de paalkop droog te staan en begint aantasting door schimmels en bacteriën. Die schade komt niet terug. In de oude delen van Dordrecht, Gouda en Schiedam is dat een bekend verhaal, en het betekent dat de fundering onder het pand waar u werkt al reserve kan hebben ingeleverd voordat u de eerste tegel loshaalt.

Wat trilling precies doet

Breken met een sloophamer zet een trilling in de constructie die via de wanden in de fundering terechtkomt. Twee dingen kunnen er gebeuren. Het veen rond de paal verdicht en de paal zakt enkele millimeters. Of de verbinding tussen paal en fundering krijgt een tik die niemand ziet.

Het vervelende is de vertraging. Tijdens het werk merkt u er niets van. De scheur boven de deurpost en het raam dat klemt verschijnen weken tot maanden later, en dan valt de oorzaak niet meer te bewijzen. In een rij aaneengebouwde panden loopt die trilling bovendien door naar de buren, die er niets mee te maken hebben.

Hoe wij het dan wel doen

Een betonvloer die op zand met een hamer open gaat, zagen wij hier in banen met een vloerzaag en nemen wij plaat voor plaat uit. Bij een opening in een dragende wand zagen wij de sparing uit met een wandzaag in plaats van hem eruit te beuken. Het gaat trager en het vraagt water en stroom op de werkvloer, maar de constructie voelt er weinig van.

Een betonvloer slopen rekenen wij op €55 tot €130 per vierkante meter exclusief btw en gewapend beton op €95 tot €260. In een pand op houten palen komt u binnen die bandbreedte hoger uit dan in een naoorlogse woning in Zoetermeer of Capelle aan den IJssel, en dit is daarvan de reden.

Wat u vooraf laat vastleggen

Laat de bestaande scheuren, de scheefstand van de kozijnen en de staat van de belendende muren fotograferen voordat er iemand begint. In een pand dat al decennia zet, krijgt de laatste partij die er geweest is de schuld van elke nieuwe scheur. Dat is een discussie zonder einde zolang er geen nulmeting ligt.

Bij zwaarder werk naast een pand dat al zichtbaar vervormd is, zetten wij een trillingsmeter neer. Dat is geen overdaad in de Binnenstad van Dordrecht of in Binnenstad-Noord in Leiden, waar de panden tegen elkaar aan staan en een gedeelde bouwmuur eerder regel dan uitzondering is.

Waar de grens ligt in deze provincie

De vuistregel is bouwjaar en niet zozeer plaats. Vooroorlogs betekent hier vrijwel altijd houten palen, naoorlogs betekent beton en vanaf de jaren zeventig zijn het geprefabriceerde betonpalen tot op het diepe zand. De uitzonderingen zitten in dezelfde straat: een pand dat in de jaren zestig is herbouwd op een oude kelder staat soms nog op het oude werk.

Er is één deel van de provincie waar het anders ligt. In de duinstrook van Den Haag, met Scheveningen, Segbroek en Loosduinen, zit zand tot vlak onder het maaiveld en is fundering op staal gebruikelijk. Richting Laak en Escamp verandert dat weer in veen, binnen dezelfde gemeente.

Wat betonvloer slopen kost

De bandbreedte voor deze dienst, exclusief btw per m2, afgezet tegen de duurste dienst in dezelfde eenheid.